Zabawa symboliczna. Co wspomaga rozwój dziecka? 4

Lubię patrzeć na zabawę Adasia. Przez te 2,5 roku mogłam obserwować jej postępujący rozwój. W okresie niemowlęcym były to wolne zabawy, czyli pewnego rodzaju “aktywność niespołeczna”, gdy dziecko w zasadzie się jeszcze nie bawi, tylko obserwuje zabawę innych. Potem pojawiły się niezależne zabawy (Solitary/ Independent play), inaczej nazywane zabawą równoległą, gdy dziecko bawi się niejako “obok” innych dzieci, ale nie wchodzi z nimi w interakcję. Ten rodzaj zabawy jest szczególnie typowy dla wieku do 2-3 lat. W międzyczasie Adaś zaczął też oglądać zabawy innych. Tzw. Onlooker Play (oglądanie zabaw) polega na tym, że młodsze dzieci, ciągle jeszcze pracujące nad zasobem swojego słownictwa, obserwują inne bawiące się maluchy, nadal jeszcze nie wchodząc z nimi w interakcję. Obecnie obserwuję coś w rodzaju gry równoległej, choć Adaś powoli też zaczyna swobodnie bawić się z innymi dziećmi (zabawa wspólna). Szczególnie lubi starsze o 2-3 koleżanki i kolegów (więcej o rozwojowych etapach zabawy znajdziecie w tym artykule: Rozwój potrzeb zabawowych. O zabawkach, które rosną razem z dzieckiem).

Oprócz tego w ostatnim czasie Adaś coraz częściej bawi się używając zabawy symbolicznej, czyli przykładowo udaje, że coś robi, np. tort: dobiera składniki, miksuje, piecze w piekarniku, a na samym końcu skacze na tort i ma z tego wielką radochę. Gotowanie i pieczenie to jedne z jego ulubionych czynności, dlatego w naszym domu musiała się pojawić kuchnia :-)

gra-symboliczna

Zacznijmy jednak od początku :-)

Gra symboliczna. Zabawa symboliczna. O co w tym wszystkim chodzi?

Gra symboliczna (inaczej zwana: grą udawaną/ grą w udawanie) występuje wtedy, kiedy dziecko używa jakiegoś przedmiotu w zastępstwie innego (jako substytut). Np. maluch może udawać, że karmi lalkę niewidzialną łyżeczką, albo założyć maskę i mówić, że jest minionkiem.

Ten rodzaj gry pojawia się w wieku dwóch latach wraz z rozwojem funkcji reprezentacyjnej , która pozwala dzieciom rozwinąć psychologiczne zrozumienie innych ludzi i zastosować to, czego nauczyły się na podstawie swoich własnych wyobrażeń .

Najnowsze badania donoszą, że gra symboliczna jest niesamowicie istotna dla rozwoju dziecka.

Na co wpływa zabawa symboliczna?

1.Zwiększenie zdolności poznawczych, w tym złożonego abstrakcyjnego rozumowania i zdolności językowych. Podczas zabawy symbolicznej dzieci używają przedmiotów w zastępstwie innych, do reprezentowania symboli. Przykładowo lalka może reprezentować prawdziwe dziecko, zabawkowy wóz będzie dla naszej pociechy – prawdziwym samochodem.

2.Wzmacnianie pozytywne uczucia. Gra udawana może pomóc w tłumieniu (radzeniu sobie z) uczuć agresywnych, które dość często występują u dzieci. Pozwala im na odkrywanie swoich emocji, daje szansę na używanie humoru i pozytywnych uczuć . Obecność dorosłych jest jednak niezbędna, aby ograniczyć wszelkie zachowania antyspołeczne .

3. Przezwyciężanie strachu. To bardzo ważne, że podczas gry symbolicznej dzieci potrafią wyrazić (odegrać) strach, obawy, fantazje, problemy czy zmartwienia. Mogą powtarzać w grze dane zachowania, emocje czy sytuacje tak długo aż znajdą satysfakcjonujące rozwiązanie. W ten sposób mogą uwolnić stres, który powoduje np. koszmary senne. Lub jeszcze inaczej, np. tato jest gdzieś daleko, poza domem, dziecko czeka na jego powrót –może odgrywać ten powrót jako scenkę, a to z kolei będzie zmniejszać stres związany z rozłąką.

Dla dziecka zabawa jest bezpiecznym miejscem, w którym może wszystko kontrolować i również bez obaw odgrywać negatywne sytuacje czy emocje.

4. Usprawnienie zdolności językowych (mówienie, a później też pisanie). Badania wykazały, żę gra „udawana” wspomaga rozwój zdolności językowych dziecka. Z drugiej strony zabawy tego typu mogą pomóc dzieciom w nauce podstaw matematyki. Jedno z badań wykazało, że po uczestnictwie w tego typu zabawie dzieci wykazywały lepsze zdolności radzenia sobie w sytuacjach, wymagających użycia liczb.

5.Nabywanie umiejętności społecznych. Podczas tego typu gier, dzieci muszą wchodzić w harmonijną relację pomiędzy sobą, co z kolei przekłada się na rozwój ich zdolności poznawczych. Co jeszcze? Oprócz tego uczą się jak ważna jest praca zespołowa, podczas rozwiązywania problemów.

6. Zrozumienie siebie. Poprzez grę dziecko rozwija zdolność zrozumienia siebie, ponieważ w tej grze przyjmuje role, które może następnie z łatwością przekazać innym. Nie jest to zbyt łatwe do zrozumienia, ale chodzi tutaj mniej więcej o to, że rano dziecko może odgrywać swoją mamę, a wieczorem wcielić się w rolę jej dziecka.

7. Rozwój pamięci u dziecka. Dzięki używaniu wyobraźni pod czas tego typu gry, dzieci uczą się rozwiązywania problemów. Dodatkowo rozwijają zdolności językowe oraz twórcze. Ponownie – opieka dorosłych podczas tego typu zabaw ma wpływ na ograniczenie pojawienia się niepożądanych zachowań społecznych J

8. Nauka współpracy/ kooperacji w grupie. Tak jak napisałam początkowo dzieci preferują zabawę indywidualną. Z czasem jednak zaczynają wchodzić w interakcję z innymi. Wtedy to właśnie zabawa uczy ich respektowania roli i udziału drugiej strony. Pojawiają się zasady, które z kolei mówią dziecku w jaki sposób powinno się zachowywać. Zabawa symboliczna jest jedną z interakcji, której dziecko uczy się pracy w grupie.

Co dzieci wykorzystują do zabawy symbolicznej?

Czasem są to inne przedmioty, a czasem wyłącznie wyobraźnia i „rzeczy”, których po prostu nie widać gołym okiem. Muszę przyznać, że sprawia mi niemałą radość obserwowanie tego, co robi i jak bawi się Adaś. Moje serce rośnie, kiedy widzę, jak rozwija się jego wyobraźnia :-)

Kuchnia

Od dawien dawna Adaś działa ze mną w kuchni. Czasem wyciąga blender tylko po to, żeby coś ze mną zmiksować. Mówi, że chce placuszki, ale tak naprawdę wiem, że chodzi mu tylko i wyłącznie o sam moment „robienia”.

Ponieważ tak świetnie odnajduje się w kuchni, uwielbia robić ze mną chleb, czy nawet komponować swoje kanapki, pomyślałam sobie, że fajnym prezentem dla niego będzie drewniana kuchnia French Cocotte od Janod.

Adaś był nią zachwycony już na etapie składania, w którym po prostu musiał aktywnie uczestniczyć. Kiedy już powstała jako całość zaczął w niej robić „jajko na wodzie” (nie wiem, skąd to wziął, ale robił je przez ponad tydzień), torty z kremem i naleśniki. Ciągle przy niej stoi i udaje, że coś miksuje, piecze w szafce czy smaży na patelni. Mój mały Master Chef ;-). Nie wiem, czy będzie z niego bardziej kucharz czy budowlaniec czy może rolnik, bo oprócz kuchni kocha też wszelkiego rodzaju maszyny, w tym kombajny, koparki i traktowy i mógłby się na nie patrzeć całymi godzinami. Ostatnio chciał, żeby mu T. znalazł film, jak Pan robi remont ;-) Najważniejsze w tym wszystkim jest to, że lubi się bawić i coraz lepiej mu to wychodzi, rozwija swoją wyobraźnię, przyjmuje różne role. Pomysłow mu w tym wszystkim zdecydowanie nie brakuje.

co-wspomaga-rozwoj-dziecka

Zestaw, jaki widzicie na zdjęciu, to jedna z ulubionych obecnie zabawek. Adaś potrafi gotować nawet i z godzinę, co w przypadku aktywnego 2,5 latka jest nie-lada wyczynem. Zestaw składa się z: kuchni ze zlewem, dwóch palników, piekarnika, szafki, półek i haczyków oraz akcesoriów: trzech drewnianych łyżek, mocowanych magnesami na ściance kuchni, garnka z przykrywką, patelni z jajkiem sadzonym oraz rękawicy kuchennej. Jednym słowem zawiera niemal wszystko, co jest potrzebne małemu kucharzowi. Adaś bawi się w dom, gotuje, serwuje, jeszcze raz gotuje, podgrzewa, etc. Kuchnia pozwoliła mi odrobinę odetchnąć, bo gdyby jej nie było pewnie nadal buszowałby po szafkach, czyli podsuwał krzesło i na nie właził, aby „coś gotować”. Zestaw planujemy jeszcze powiększyć o drewniane warzywa i owoce, które również można znaleźć w kolekcji Janod.

kuchnia-dla-dziecka

Wykonana z dbałością o każdy szczegół kuchnia, ma czerwony kolor, dzięki czemu nadaje się zarówno dla chłopców, jak i dla dziewczynek (choć znając Adasia to by i na różowej gotował ;-)). Na kuchni są 2 palniki i 2 pokrętła w kształcie jajek, którymi Adaś lubi kręcić, bo wydają fajny, klekoczący dźwięk. Jest też fajny zegar. Przypuszczam, że jak Leo trochę podrośnie, to będą gotować razem. Uwielbiam tą fascynację dzieci prostymi, codziennymi czynnościami. Moim zdaniem dzięki temu nabywają nie tylko wielu umiejętności społecznych, ale również uczą się samodzielności i radzenia sobie w dorosłym życiu. Wiele zaczyna się właśnie od zabawy symbolicznej i warto stwarzać dziecku warunki, aby mogło się w niej spełniać :-))))

rodzaje-zabawy

rozwoj-pamieci-u-dziecka

 

 

Bądź towarzyski, podziel się!