Rozwój dziecka. Jak go stymulować od pierwszych dni? 0

Czy wiesz, że mózg dziecka podwaja swoją objętość w przeciągu pierwszych 12 miesięcy życia? Komórki namnażają się, a ilość połączeń między nimi rośnie. Dlatego rozwój dziecka w pierwszym roku życia jest niezwykle dynamiczny i ma ogromną amplitudę zmian. Rozpoczyna się już w pierwszym dniu życia. Fantastyczne, prawda :-)?

Generalnie największy rozwój mózgu następuje do 3 roku życia. Jest to czas szybkiego rozwoju zdolności poznawczych, językowych, społecznych, emocjonalnych i motorycznych.

Rozwój mózgu

Mózg dziecka rozwija się w wyniku procesu widzenia, dotyku (czucia), smakowania (np. potraw), czucia zapachów, słuchania dźwięków, a także czucia równowagi i ruchu. Za każdym razem, gdy dziecko korzysta choćby z jednego tylko zmysłu, tworzą się połączenie neuronowe. Powtarzane wielokrotnie nowe doświadczenia wpływają na budowę nowych połączeń, które z kolei kształtują sposób, w jaki dziecko myśli, czuje, zachowuje się i uczy (zarówno teraz, jak i w przyszłości).

Właściwe otoczenie dla rozwoju dziecięcego mózgu

Tworząc odpowiednie środowisko, stymulujące rozwój mózgu, wpływasz na jego rozwój.
Najbardziej istotna dla rozwoju dziecięcego mózgu jest relacja dziecka z jego opiekunem. Kiedy np. rodzic bawi się i śpiewa, mówi, czyta lub opowiada historię dziecku, wychowuje je dając miłość, swoją uważność, a także dbając o prawidłowe odżywianie, mózg dziecka rośnie. Kiedy maluch jest zdrowy, żyje w bezpiecznym i czystym środowisku, wchodzi w dobrą i bezpieczną relację z opiekunem, wtedy ma najlepsze szanse na prawidłowy rozwój.

Rola zabawy

Niesamowicie ważna jest zabawa i stymulacja zmysłów we wczesnym dzieciństwie. To, co uda nam się zrobić, gdy maluch ma kilka miesięcy czy kilka lat, może w istotny sposób wpłynąć na jego przyszłość. Przykładowo, naukowcy odkryli, że im bardziej dziecko było stymulowane intelektualnie w wieku 4 lat, tym w późniejszych latach (dziesięcioleciach) miało ono lepiej rozwinięte partie mózgu, odpowiedzialne za zdolności językowe i poznawcze. Co ciekawe, nie wykazano już takiego związku w przypadku sensorycznego stymulowania dziecka w późniejszych latach życia, jak np. w wieku lat 8.

Mózg rozwija się w okresie dzieciństwa i dojrzewania, komórki w jego korze kurczą się, a zbędne są eliminowane. W wyniku tego kora staje się cieńsza. Odkryto, że im więcej stymulacji sensorycznej dzieci doświadczyły w dzieciństwie, tym cieńsze, a zatem bardziej rozwinięte były ich kory mózgowe. To wygląda dokładnie tak, jak każdy proces rozwojowy, który przyspiesza lub jeszcze bardziej się rozwija, jeśli dzieci mają dostateczną ilość stymulacji sensorycznej (https://www.theguardian.com).

Psycholog kliniczny Andrea Denis (https://www.theguardian.com) powiedziała coś bardzo ciekawego :-)
Rodzice mogą nie być pod ręką, kiedy ich nastoletnie dzieci będą musiały podjąć ważne decyzje, dotyczące wyboru rówieśników, kiedy będą eksperymentowały z narkotykami, angażowały się w relacje seksualne lub podejmowały decyzje dotyczące edukacji. Mimo to mogą oni stworzyć podstawy dla swoich nastoletnich dzieci, dzięki którym, będą one potrafiły podjąć dobre decyzje. Przykładowo mogą wzmacniać ich zdolność do utrzymywania i analizy dodatkowych informacji, lub odraczania natychmiastowej gratyfikacji”. A wszystko to zaczyna się od stymulacji sensorycznej.

Zabawki stymulujące sensorycznie na wczesnych etapach rozwoju

Już kilka razy pisałam na ten temat. Na blogu znajdziecie artykuły o integracji sensorycznej i rozwoju zmysłu wzroku (Zaburzenia integracji sensorycznej, Czarny, biały i czerwony. Czyli co widzi niemowlę.). Istnieje wiele zabawek, które można do tego wykorzystać. Dzisiaj chciałabym Wam opowiedzieć o kilku z nich.

Wszystkie 4 pochodzą z najnowszej kolekcji Fischer-Price i bardzo przypadły do gustu nie tylko Leonowi, choć były w pierwszej kolejności dla niego przeznaczone, ale i naszemu „starszakowi” Adasiowi ;-). Wszystkie są bajecznie kolorowe, a dzięki dzwoneczkom, melodyjkom, różnorodności kształtów materiałów i form, rozbudzają ciekawość i stymulują wzrok, słuch, dotyk, a nawet węch małych odkrywców.

dotyk

Pierwszą zabawką jest Świecąca latarenka. Latarenka zawiera w swoim wnętrzu świetlika, który zaczyna latać, kiedy włączymy muzykę. Świetlik jest podświetlany wtedy również różnymi kolorowymi światełkami.Zabawka uruchamia się albo, kiedy dziecko kręci żółto-czerwonym wałeczkiem (krótkie melodie) albo odtwarza 8-minutową muzykę, której melodie z czasem robią się coraz bardziej złożone.

wzrok

smak

Zabawka wpływa na wiele zmysłów dziecka:
- wzrok – poprzez latającego świetlika i światełka
- słuch – dzięki różnym długim i krótkim rytmicznym melodiom
- dotyk – wokół latarenki zamocowana została zielona trawka, wykonana z miękkiej tkaniny
Ponadto – obrotowy wałeczek pomaga rozwijać zdolności manualne malucha i motywuje go do dalszej, radosnej i satysfakcjonującej zabawy. Do latarenki przymocowany jest również czerwony gryzaczek-ślimaczek, bardzo przydatny podczas ząbkowania.

Kolejna to Doniczka „A kuku” z sympatycznym skunksem, ukrytym pod pachnącym wanilią kwiatkiem.W doniczce zamontowana jest mała „trampolina”, dzięki której po naciśnięciu na kwiatek zwierzątko z niej wyskakuje :-)

rozwoj-mozgu

Skunksik idealnie nadaje się do nauki zabawy „a kuku”. Podobnie jak latarenka, doniczka również zaopatrzona jest w mięciutką zieloną trawkę, a ogonek zwierzaka sympatycznie szeleści.

rozwoj-dziecka

Zabawka wpływa na rozwój takich zmysłów jak:
- wzrok – intensywne kolory, w tym czerwony, czarny i biały, które kilkutygodniowe maluchy widzą w pierwszej kolejności
- dotyk – różnorodne struktury i m.in. mięciutka trawka czy brzuszek zwierzątka o nierównej strukturze
- słuch – np. szelest
Oprócz tego dziecko może trenować swoje rączki przesuwając żółtego robaczka umieszczonego w wyżłobionej na doniczce linii.

Trzecią i zarazem najbardziej ulubioną przez Leo zabawką jest Aktywizujące jabłuszko.

wzrok-2
Sprawdza się jako zawieszka (posiada bardzo wygodne zapięcie) do wózka czy np. używanej przez nas Memoli lub jako gryzak.

dsc_4745

dsc_4741

rozwoj-dziecka2
Zabawka ma formę 4-stronicowej książeczki. Każda z nich jest inna, posiada specyficzne cechy, które sprawiają, że Leo bawi się nią niesamowicie długo. Na jednej jest żółty gryzaczek-ptaszek, chowany do kieszonki, inna ma szeleszczącą strukturę, na jeszcze innej znajdziemy materiałowego robaczka. Jeden z materiałów ma przyjemną, prążkową strukturę. Inna ma lusterko, a chyba nie trzeba mówić, że niemowlaki wprost za nimi przepadają :-) Na jednym z końców jabłuszka znajdziemy motylka z materiałowymi skrzydełkami i grzechotkę ślimaczka.

Ostatnia to Dzwoniący ptaszek „A kuku”.

dsc_4770

Przypomina mały domek, otoczony materiałową trawką, w którym mieszka wyciągany na wibrującej sprężynce żółty ptaszek. Ten ptaszek pozwala dzieciom na zrozumienie zależności przyczynowo-skutkowej. Na czym to polega? Maluch, chwytając miękkie zwierzątko i przyciągając do siebie, wyciąga je z czerwonego domku. Ale to dopiero początek zabawy! Gdy dziecko puści ptaszka, powróci on do swojej dziupli, radośnie dzwoniąc dzwoneczkami i przyjemnie wibrując.

dsc_4770

Mam nadzieję :-), że powyższy tekst był dla Was wartościowy i pokazał nie tylko dlaczego warto stymulować rozwój niemowlaków i starszych dzieci, ale także odpowiedział na pytanie – jak to można robić? Najważniejszy jest przede wszystkim udział rodzica, jego zaangażowanie i zainteresowanie dzieckiem. A kiedy już to jest – warto dobrać właściwe zabawki, które stymulują odpowiednio zmysły słuchu, węchu, dotyku, czucia, zwiększają ciekawość poznawczą, spostrzegawczość i uważność. Bądźmy dobrzy dla naszych dzieci, nie zamykajmy ich pod kloszem, pozwólmy eksperymentować, doświadczać różnych bodźców i dzięki temu się rozwijać!

dsc_4801

dsc_4795

Bądź towarzyski, podziel się!