Mata edukacyjna. Jakie korzyści dla rozwoju dziecka? 4

Jeszcze zanim urodził się Adaś wiele osób mówiło mi, że powinnam nabyć matę edukacyjną, bo to świetna zabawka. Nie byłam pewna … Odrobinę przerażała mnie różnorodność maskotek na pałąkach, feeria kolorów i masa podoczepianych rzeczy – tu szeleści, tu świeci, a tu znowu dzwoni. Po głowie chodziło mi: „Czy aby moje dziecko od tego nie oszaleje?”. Nie zrezygnowałam jednak całkowicie z myślenia o macie, gdyż wiedziałam, że dla rozwoju dziecka niezbędne są bodźce zewnętrzne. Tylko znowu – stopniowo i w odpowiedniej ilości.

mata edukacyjna 2

Z czasem Adaś dostał karuzelę i 2 pałąki z zabawkami, po każdym do jednego łóżeczka. Leo korzysta ze spuścizny po starszym bracie (na zdjęciach macie i Leo i Adaśka), ale oprócz tego dostał jeszcze jedną muzyczną matę Fisher-Price z pałąkami.

2

Adaś i Leo są różni. Kiedy Adaś miał miesiąc wiedziałam, że jeszcze nie widzi zbyt dobrze kolorowych maskotek. Jedyną rzeczą, jaką był w stanie dostrzec była czarno-biała piłka, którą doczepialiśmy do karuzeli. Leo zaczął dostrzegać przedmioty szybciej, kiedy miał 2-3 tygodnie. Z początku wydawało mi się to niemożliwe, ale wkrótce potem zaczął się uśmiechać, więc jednak tak – widział i to całkiem dobrze :-). U jednego i drugiego minęły tygodnie i z radością zauważyliśmy, że widzą coraz lepiej pozostałe zabawki, zaczynają do nich mówić, śmiać się, dotykać, uderzać, wprawiać w ruch.

mata edukacyjna 3

W pierwszych miesiącach życia z każdym kolejnym dniem, ruchy dziecka stają się coraz bardziej precyzyjne, coraz lepiej i spokojniej chwyta zawieszone pluszaki. Jestem pewna, że to wszystko ma wpływ na rozwój motoryki i zdolności poznawczych.

Czym jest mata edukacyjna?

Mata edukacyjna to z reguły kwadratowy, prostokątny lub okrągły „dywanik”, zrobiony z materiału, odpowiednio zaizolowany od spodu, wypełniony włókniną, miękki, z poduszeczkami na krawędziach, do którego najczęściej przymocowane są pałąki/ łuki z różnymi zabawkami. Wszystkie maty zawierają bowiem elementy, których zadaniem jest oddziaływać na różne zmysły niemowlęcia: wzrok, słuch, dotyk. Mata powinna być na tyle duża, aby maluszek mógł się na niej swobodnie poruszać, obracać, przekręcać. Istotnym jest, aby była z naturalnego materiału, z elementami wykonanymi z tkanin o różnej fakturze i aby można było w łatwy sposób ją rozłożyć.

rozwój dziecka 2

Jest zabawką, której można używać już niemalże od narodzin dziecka i sprawdza się praktycznie przez cały pierwszy rok życia, a może i dłużej. Już dwumiesięczne niemowlę będzie patrzyło na elementy maty z ciekawością. Z czasem nauczy się ich dotykać i wprawiać w ruch. Po sześciu miesiącach będzie się na niej przekręcać i raczkować, z coraz większą precyzją dotykać przedmiotów i jeszcze uważniej się im przyglądać, badać faktury, sprawdzać czy szeleści i dzwoni.

rozwój dziecka

Zalety mat edukacyjnych

Maty edukacyjne oferują dziecku możliwość zabawy, zanim jeszcze będzie ono w stanie usiąść lub chodzić. Jak wspomniałam powyżej, zachęcają niemowlaki do sięgania po przedmioty, podnoszenia głowy, a w końcu do siadania. Starsze dzieci nauczą się połączeń przyczyna – skutek, a może nawet piosenek lub słów. W zasadzie można wyróżnić 4 główne zalety mat edukacyjnych:

1 – Bezpieczeństwo – większość mat jest przetestowana pod względem bezpieczeństwa. Wszystkie też są wykonane tak, aby jak najmłodsze dziecko mogło z nich korzystać. Dodatkowo ich elementy są na tyle duże, że nie można ich połknąć. Eliminowane jest więc ryzyko zadławienia.

2 – Są przenośne – są lekkie, można je złożyć, zapakować i zabrać ze sobą, nawet w daleką podróż.

3 – Też dla starszych dzieci – mimo, że zaprojektowane z myślą o noworodkach, to nadają się również dla rocznych dzieci. Dziecko rosnąc z zabawką, dostrzega co chwila kolejne elementy i może bawić się nimi na różne sposoby.

4 – Rozwój – maty są produkowane po to, aby pobudzać zmysły i rozwój dziecka. I o tym będzie kolejna cześć tego artykułu.

integracja sensoryczna

Mata edukacyjna, a rozwój dziecka

Wbrew pozorom mata, która może wydawać się zbyt kolorowa i przeładowana zabawkami, niesie ze sobą wiele korzyści dla rozwoju naszego maluszka. Poniżej zostaną wymienione i opisane niektóre z nich (za mamaot.com):

Rozwój poznawczy

Mata pozwala maluchowi na odkrycie podstaw zależności przyczynowo – skutkowych. Zgodnie z koncepcją Piageta w okresie od końca pierwszego do czwartego miesiąca dziecko angażuje się w tzw. Reakcje Kołowe Pierwotne. Następuje tu akomodacja podstawowych schematów (ssanie, chwytanie, patrzenia) i początek koordynowania schematów z różnych zmysłów. To też oznacza, że dziecko uczy się powtarzania pewnych akcji/ ruchów, które wykonało początkowo przypadkowo. Intencjonalna aktywność pojawia się pomiędzy czwartym a ósmym miesiącem. Dziecko inicjuje pewne działania, ponieważ sprawiają mu dużo radości. Są to tzw. Reakcje Kołowe Wtórne. Niemowlę ma już większą świadomość zdarzeń, może rozpocząć nauczanie metodą prób i błędów, zaczyna rozumieć „pojęcie przedmiotu”. Przykładowo maluch wie, że może nacisnąć zabawkę, a ona wtedy wyda dźwięk. Dlatego powtarza czynności, ponieważ sprawiają mu radość. Oczywiście opisywane w artykule maty edukacyjne wspierają ten rozwój, ponieważ zawierają całą gamę zabawek, które można poruszać, pociągać lub kopać, itp. W wyniku tego dziecko uczy się zależności przyczyna – skutek i jest to również początek rozwoju myślenia logicznego.

rozwój dziecka 3

Postrzeganie

O temacie widzenia u dzieci pisałam już dawno temu Czarny, biały i czerwony. Czyli co widzi niemowlę. Z początku rzeczywistość jest mglista i maluch widzi wyraźnie maksymalnie w odległości 30 centymetrów, ale zwraca również uwagę na kontrasty. I właśnie zgodnie z tym założeniem zostały zbudowane maty edukacyjne. Dodatkowo do czwartego miesiąca rozwija się lepiej widzenie głębi i dzięki temu dzieci mają jeszcze większą radość z chwytania przedmiotów, znajdujących się na pałąkach.

41

Umiejętności chwytania i sięgania po przedmioty

Ruchy noworodków, ich umiejętności chwytania i sięgania, są zdominowane przez refleksy, co oznacza że reagują one automatycznie, nie mając nad tym specjalnie kontroli. Przykładowo mają odruch chwytania i łapią przypadkowo wszystko, co dotknie ich dłoni. Mata edukacyjna, oferując cały zestaw kolorowych, wiszących zabawek, może prowokować maluchy do chwytania i dotykania rzeczy. Dzięki temu uczą się trzymać przedmioty, zaczynają rozumieć, co takiego mają w ręce, oraz jaka jest zależność pomiędzy przyczyną i skutkiem. W wieku około 5-6 miesięcy dziecko powinno chwytać już elementy maty w sposób celowy, w przeciwieństwie do wcześniejszych odruchów refleksowych. Powinno również nauczyć się inicjować i kontrolować ruchy swoich ramion w połączeniu z poznawczym zrozumieniem przyczyny i skutku.

Kolejną rzeczą, na jaką wpływa mata edukacyjna jest podnoszenie dwóch rąk jednocześnie w linii środkowej ciała, w celu złapania wiszącego przedmiotu. Właśnie widzę jak Leo fikając w łóżeczku podnosi obje rączki do góry, wyczekuje, łapie wiszące miśki i pociąga je w dół. Skupienie na jego buzi jest przeogromne ;-). Ta umiejętność jest jakże istotna podczas nauki raczkowania, ponieważ pozwala na rozwój struktur w mózgu, odpowiedzialnych za motorykę. Dodatkowo wpływa na koordynację oburęczną oraz wyrobienie dominacji jednej ręki.

Rozwój ruchowy

Poruszanie wiszącymi przedmiotami zachęca malucha do ćwiczenia mięśni ramion, nóg, brzucha, pleców i szyi. Mata pozwala położyć dzieci na brzuszku, a to z kolei powoduje: wzmocnienie mięśni szyi i ramion, a także mięśni rąk, wspierających chwytanie i podnoszenie się, rozwój umiejętności motorycznych (jak czołganie, obracanie się, chodzenie) i wzmacniania szyję, która z kolei wspomaga szczękę podczas rozmowy i jedzenia (a więc wpływa na rozwój mowy i umiejętność jedzenia).

Leo ma 2 pałąki i 2 maty. Aż za dużo. Tyle jednak dostał, a że lubi różnorodność to w końcu i tak wszystkie się przydały. Mamy Mega Matę po Adasiu i Muzyczną Matę edukacyjną. Obie od Fisher-Price, obie odpowiednio duże, kolorowe i wygodne. Obie też starczą nam na bardzo długo. W przypadku muzycznej Leo korzysta obecnie z 4 zabawek zawieszonych na jej pałąkach. Nie używa obecnie funkcji muzycznej (dźwięków różnych instrumentów, które słychać po jej naciśnięciu). Z czasem, kiedy będzie więcej eksplorował na brzuszku, zapewne zacznie sprawdzać inne funkcje.

Mam też oczywiście mój plan co do tych mat. Podczas gdy Leo będzie fikał, ja zawsze mogę trochę poćwiczyć, nie tracąc z nim kontaktu, a to jest dla mnie najważniejsze.

11

Rozwój Samoświadomości

Niektóre maty zaopatrzone są w lusterka, w których niemowlę może się przeglądać. Dzieci są w stanie zauważyć swoje odbicie w lustrze już w trzecim miesiącu życia. W miarę upływu czasu, gdy mają już 5 – 8 miesięcy zaczynają robić miny w odpowiedzi na to, co widzą w lustrze. Tego typu zdolności są istotne przy rozwoju samoświadomości.

51

Integracja sensoryczna. Stymulacja sensoryczna i świadomość

Jak wspomniałam na początku, maty edukacyjne oferują z reguły całą gamę barw, kształtów, tekstur i dźwięków. Możemy ściągać z nich zabawki i doczepiać nowe. Kolory i kształty pobudzają zmysły dziecka. Oprócz stymulacji sensorycznej, są w stanie zwiększać zrozumienie przez dziecko bodźców audiowizualnych. Wiszące zabawki pozwalają dziecku na rozwój świadomości wizualnej, a muzyka dochodząca z zabawki, na poszukiwanie jej najpierw wzrokiem, a potem na patrzenie dokładnie w kierunku, z którego dochodzi dźwięk.

Podsumowując, maty edukacyjne mają wiele zalet i na pewno wspomagają rozwój dziecka. Musimy jednak pamiętać, że to my – rodzice, jesteśmy w tym rozwoju najważniejsi. Żadna mata nie zastąpi naszych twarzy, dotyku, zapachu naszej skóry, żadna z nich nie podniesie dziecka do góry, nie pokaże mu świata i nie będzie z nim rozmawiać. Mimo zalet, nie używajmy mat jako rzeczy, dzięki którym „będziemy mieć spokój od naszych pociech”…. Dlatego traktujmy je jako jeden ze środków, wspomagający rozwój, który nie zadziała w pełni bez naszej pomocy. I wtedy wszystko się uda :)

rozwój ruchowy dziecka

 Tagi: bezpieczeństwo, mata edukacyjna, postrzeganie, rozwój, rozwój dziecka, rozwój ruchowy, rozwój samoświadomości, integracja sensoryczna

Bądź towarzyski, podziel się!